PUTTEN – De gemeente Putten blijft inzetten op overleg, maar ziet onteigening als noodzakelijk. Dat in een volgende stap richting grond voor woonwijk Halvinkhuizen fase 2 en 3. Dat roept bij inwoners vragen op, vooral over de bedragen die genoemd worden. Hoe kan het dat er wordt gesproken over vergoedingen tussen de 9 en 19 miljoen euro? En waarom is onteigening volgens de gemeente nodig? We leggen het voor je uit.
Grond nodig voor ruim 900 woningen
Met Halvinkhuizen fase 2 en 3 wil Putten vanaf 2027 ruim 900 woningen bouwen. Om dat mogelijk te maken, moet de gemeente alle grond in het gebied in eigendom krijgen. Al sinds 2019 wordt hierover onderhandeld met de betrokken grondeigenaar.
De gemeente benadrukt dat zij altijd de voorkeur heeft gegeven aan minnelijke aankoop. Onteigening is volgens het college een ingrijpend middel dat pas wordt ingezet als langdurig overleg niet tot overeenstemming leidt.
Hoe lopen de bedragen zo uiteen?
In openbare documenten wordt duidelijk hoe de genoemde bedragen zijn ontstaan:
€ 9 miljoen
Dit was de eerste schriftelijke bieding van de gemeente in 2021, gebaseerd op een gemeentelijke taxatie van de gronden.
Circa € 16 miljoen
Tijdens jarenlange onderhandelingen en een bemiddelingstraject werd een concept-vaststellingsovereenkomst opgesteld. Daarin stond een bedrag van ruim 16 miljoen euro. De gemeente vond dit bedrag al hoog, maar geeft aan destijds bereid te zijn geweest ver te gaan om onteigening te voorkomen.
Ruim € 19 miljoen
Dit bedrag ontstond toen de grondeigenaar aanvullende eisen stelde, waaronder een forse verhoging van de zogenoemde risicopremie: van ongeveer € 650.000 naar € 4 miljoen. Daarmee liep de totale gevraagde schadeloosstelling op tot ruim 19 miljoen euro.
Belangrijk detail: dit laatste bedrag is geen bod van de gemeente, maar het bedrag dat door de grondeigenaar werd gevraagd om de risico’s te dekken in voortzetting van zijn bedrijf.
Waarom die risicopremie zo zwaar weegt
Volgens de grondeigenaar brengt verplaatsing en reconstructie van het agrarisch bedrijf grote onzekerheden met zich mee. Daarbij spelen onder meer stikstofregels, vergunningverlening en het vinden van geschikte vervangende locaties een rol.
De gemeente erkent dat die onzekerheden bestaan, maar stelt dat het financiële risico niet volledig bij de gemeenschap kan worden neergelegd. In het document wordt benadrukt dat bij een oppervlakte van circa 10 hectare elke euro verschil in grondwaarde al snel leidt tot een verschil van € 100.000 in de totale vergoeding. Dat verklaart waarom de onderhandelingen zo gevoelig zijn.
Bemiddeling liep vast
Om onteigening te voorkomen schakelde de gemeente eind 2022 een externe bemiddelaar in. Die concludeerde dat partijen ver uit elkaar bleven liggen. Volgens de gemeente werden tijdens het bemiddelingstraject nieuwe en zwaardere voorwaarden gesteld, waardoor het vertrouwen in een akkoord verdween.
Het college stelt dat het verschil van inzicht uiteindelijk te groot werd om het bemiddelingstraject zinvol voort te zetten.
Waarom onteigening nu nodig is
Hoewel partijen recent opnieuw met elkaar in gesprek zijn, acht de gemeente de kans klein dat er op korte termijn een akkoord wordt bereikt dat ook leidt tot snelle levering van de grond. Daarbij spelen onzekerheden rond stikstofvergunningen, reconstructie van bedrijven, mogelijke bouwclaims en juridische procedures een rol.
Met het oog op de woningnood, belangen voor het hele dorp en de planning van Halvinkhuizen fase 2 en 3 ziet het college onteigening daarom als noodzakelijk en urgent.
Raad beslist
De gemeenteraad bespreekt het voorstel op 5 maart 2026. Een positief raadsbesluit betekent niet dat de grond direct wordt onteigend. Eerst moet een rechter bepalen of de onteigening mag doorgaan. Daarna stelt een andere rechter de definitieve schadeloosstelling vast.
Halvinkhuizen wordt met in totaal circa 1.400 woningen het grootste woningbouwproject ooit in Putten. Fase 1 is al juridisch afgerond; de start van de bouw wordt in 2026 verwacht.
De plannen voor Halvinkhuizen zijn overigens niet nieuw. De ontwikkeling van de wijk is in gang gezet onder een eerdere samenstelling van gemeenteraad en college. De huidige gemeenteraad en coalitie hebben deze koers de afgelopen vier jaar voortgezet en verder uitgewerkt.
