PUTTEN – De Ballonfiësta Barneveld gaat dit jaar niet door. Niet door gebrek aan publiek, vrijwilligers of sponsoren, maar door knelpunten rond natuurregels en vergunningen. En precies daarom raakt dit nieuws ook Putten. Een opiniestuk.
Update, op 24 juni 2026 is bekendgemaakt dat na overleg met de gemeente en provincie de Ballonfiesta toch door kan gaan!
Barneveld is geen ver-van-ons-bedshow
De Ballonfiësta bestaat sinds 1982. Wat ooit begon als een eenmalig idee rond Jan van Schaffelaar, groeide uit tot een van de bekendste evenementen in de regio. Na 41 succesvolle edities komt er nu geen 42e editie in 2026. Dat is nogal wat.
De organisatie kreeg te maken met strengere eisen rond de Omgevingswet. Op verzoek van de provincie Gelderland werd een Omgevingsscan Natuur uitgevoerd. Uit die quickscan kwamen volgens de organisatie meerdere belangrijke knelpunten naar voren. Op korte termijn was daar geen haalbare oplossing voor. Doorgaan zou volgens het bestuur zelfs kunnen leiden tot overtreding van de wet.
Dat is meer dan een Barnevelds probleem. Barneveld ligt vlakbij Putten. Veel Puttenaren kennen de Ballonfiësta, bezochten het evenement of zagen de ballonnen over de regio trekken. Maar vooral laat deze afgelasting iets groters zien: evenementen organiseren wordt steeds ingewikkelder.
De vrijwilliger wordt steeds vaker regelaar
Wie vandaag een evenement organiseert, moet veel meer doen dan een leuk programma maken. Er zijn vergunningen nodig, veiligheidsplannen, verkeersplannen, verzekeringen, afspraken met hulpdiensten, regels rond geluid, natuur, stikstof, dieren, vluchtroutes en verkeersregelaars. Dat is niet per se onterecht. Veiligheid en natuur doen ertoe. Maar de stapel papier wordt wel steeds hoger.
Voor grote evenementen is dat al zwaar. Voor kleinere organisaties, vaak draaiend op vrijwilligers, wordt het soms bijna niet meer te doen. Bestuursleden zijn geen beroepsorganisatoren. Het zijn mensen die dit naast hun werk, gezin en gewone leven doen. Zij willen een dorp iets moois geven, maar krijgen steeds vaker te maken met regels die voelen alsof ze voor professionele festivals zijn gemaakt.
Daar zit de pijn. Veel evenementen in dorpen bestaan juist omdat een paar mensen hun nek uitsteken. Als die mensen afhaken, omdat het risico te groot wordt of het papierwerk te zwaar, dan verdwijnt er meer dan een activiteit. Dan verdwijnt een stuk dorpsleven.
Putten leunt op eeuwenoude en nieuwe tradities
Putten kent genoeg voorbeelden. De Ossenmarkt is misschien wel de bekendste. Die markt wordt al eeuwen gehouden. In 1787 werd de Puttense Ossenmarkt al genoemd in de Deventer Almanak, maar bestaat nog veel langer. Daarmee is het niet zomaar een jaarmarkt, maar een traditie die al ruim twee eeuwen bij Putten hoort.
Toch draait ook zo’n oude traditie niet vanzelf. Er zijn kramen, verkeersmaatregelen, veiligheid, dieren, bezoekersstromen, ondernemers, vrijwilligers en vergunningen. Waar vroeger vooral de vraag was of het druk en gezellig werd, gaat het nu steeds vaker ook over risico’s, regels en verantwoordelijkheid.
Hetzelfde geldt voor andere Puttense evenementen. Denk aan Koningsdag, de Avondvierdaagse, sportevenementen, de Witte Tent, wandeltochten, de 24-uursactie van de Seibo Werkgroep, Beachpull & indoor-pulling, en acties voor goede doelen. Het zijn momenten waarop Puttenaren elkaar ontmoeten. Niet achter een scherm, maar gewoon op straat, langs de route, op het plein of bij een kraam. Juist dat maakt een dorp levend.
Lichtjestocht laat zien hoe snel regels knellen
Ook bij nieuwere initiatieven zie je hoe regels kunnen gaan knellen. De Trekker Lichtjes Tour brengt in de winter veel mensen op de been in Putten en Ermelo. De route langs verzorgingshuizen en woonlocaties is voor veel inwoners een warm moment in een donkere periode.
Toch liep de organisatie in Ermelo tegen een formele drempel aan. De gemeente Ermelo liet eerder weten dat een subsidieaanvraag was afgewezen omdat die door een privépersoon was ingediend en niet door een rechtspersoon, zoals een stichting of vereniging. Volgens Ermelo schrijft de eigen subsidieverordening dat voor. In Putten kon steun wel worden verstrekt, omdat die voorwaarde daar niet op dezelfde manier geldt.
De gemeente Ermelo gaf daarbij ook aan dat zij de lichtjestocht waardeert en de maatschappelijke waarde ervan ziet. Ook liet de gemeente weten met de organisatie in gesprek te willen over toekomstige mogelijkheden. Dat klinkt netjes, maar het laat tegelijk zien hoe ingewikkeld het wordt voor vrijwilligers. Een goed idee en groot draagvlak zijn niet altijd genoeg. Soms heb je ook statuten, een bestuur, een rechtspersoon en kennis van lokale regels nodig.
Regels beschermen, maar kunnen ook verstikken
Niemand wil onveilige evenementen. Niemand wil dat natuurregels zomaar worden genegeerd. En niemand wil dat overheidsgeld zonder duidelijke voorwaarden wordt uitgedeeld. Regels zijn er niet voor niets.
Maar er is ook een andere kant. Als regels zo ingewikkeld worden dat alleen professionele organisaties ze nog kunnen uitvoeren, verliezen dorpen hun eigen kracht. Dan worden lokale evenementen afhankelijk van juristen, adviesbureaus en dikke dossiers. Dat past slecht bij een dorp waar veel juist ontstaat uit vrijwillige inzet.
De afgelasting van de Ballonfiësta laat zien hoe snel het kan gaan. Een evenement met tientallen jaren ervaring, een grote naam en een stevig netwerk krijgt het niet rond. Dan is de vraag logisch wat dit betekent voor kleinere evenementen in Putten en omgeving.
Overheden moeten naast organisatoren gaan staan
De les voor Putten is niet dat regels weg moeten. De les is dat organisatoren hulp nodig hebben voordat ze vastlopen. Gemeenten kunnen daarin een belangrijke rol spelen, maar dit ligt niet alleen bij de gemeente. Ook de provincie en de landelijke overheid bepalen steeds vaker de ruimte waarbinnen lokale evenementen kunnen bestaan.
Gemeenten kunnen helpen door vroeg mee te denken. Provincies moeten duidelijk maken wat natuurregels in de praktijk betekenen. En Den Haag moet oog houden voor de vraag of regels nog uitvoerbaar zijn voor vrijwilligersorganisaties. Want als elk dorpsfeest voelt als een juridisch project, haken mensen uiteindelijk af.
Een evenement afgelasten is meestal niet alleen jammer voor bezoekers. Het is ook pijnlijk voor sponsoren, vrijwilligers, ondernemers en goede doelen. Vaak zit er maanden werk in voordat het publiek er iets van ziet.
De Ballonfiësta kijkt nu naar 2027 en mogelijk naar een andere locatie. Voor Putten is dit een goed moment om breder te kijken naar de eigen evenementen. Niet vanuit paniek, maar vanuit zorg. Want dorpen worden niet alleen gemaakt door stenen, wegen en beleidsplannen. Ze worden ook gemaakt door mensen die iets organiseren waar anderen samenkomen.
Dit is een opiniestuk van PuttenCity.nl
