Putten – Het wordt steeds moeilijker voor starters om een huis te kopen in Putten. Uit cijfers van De Hypotheekshop, aangehaald door De Stentor, blijkt dat een dubbelmodaal inkomen (twee keer het gemiddelde salaris) in veel gemeenten amper voldoende is om een woning te bemachtigen. In Putten ligt de gemiddelde hypotheek voor starters op maar liefst €363.224. Daarmee wordt de woningmarkt steeds minder toegankelijk voor mensen zonder hulp van ouders of een partner met een goed inkomen.
Wat betekenen de cijfers?
Uit de cijfers blijkt dat starters in Putten het zwaar hebben. Zij sloten vorig jaar gemiddeld een hypotheek af van €363.224. Doorstromers in Putten, mensen die al een woning bezitten en deze verkopen, hadden gemiddeld een hypotheek van €355.289 nodig. Opvallend is dat doorstromers minder lenen omdat zij vaak kunnen profiteren van de overwaarde van hun vorige woning. Verhogers, mensen die hun hypotheek verhogen voor bijvoorbeeld een verbouwing, leenden gemiddeld €85.856.
De situatie in omliggende gemeenten laat vergelijkbare trends zien:
- Ermelo: Starters €361.502, doorstromers €371.311
- Nijkerk: Starters €396.122, doorstromers €397.581
- Barneveld: Starters €401.564, doorstromers €375.374
- Harderwijk: Starters €352.253, doorstromers €352.767
Hoewel de verschillen per gemeente variëren, is de algemene conclusie duidelijk: starters moeten steeds meer lenen om een woning te kunnen kopen.
Tekort aan woningen: de kern van het probleem
De hoge hypotheken zijn een gevolg van de schaarste op de woningmarkt. In Putten werden tussen 2020 en 2023 slechts 22 procent van de nieuwbouwwoningen als sociale huur gerealiseerd, ver onder de landelijke norm van 30 procent. Dit tekort aan betaalbare woningen maakt het voor starters extra moeilijk om een voet tussen de deur te krijgen. Met een gemiddelde verkoopprijs van €697.000 is Putten bovendien de duurste gemeente van Gelderland, wat de situatie nog verder bemoeilijkt.
Daarbij komt dat de stijgende hypotheekrentes de positie van starters verder verzwakken. Terwijl doorstromers vaak profiteren van een lage rente van eerdere jaren, moeten starters nu rekenen op rentes van rond de 3 procent. Dit betekent hogere maandlasten en minder leenruimte.
Rimpeleffect: Amsterdammers naar Putten
Volgens Martin Hagedoorn van De Hypotheekshop komt een belangrijk deel van de druk op de woningmarkt in Putten van buitenaf. Mensen uit grote steden zoals Amsterdam, waar de gemiddelde hypotheek voor starters op €482.247 ligt, zoeken hun toevlucht in landelijke gemeenten zoals Putten. Dit ‘rimpeleffect’ zorgt ervoor dat woningen ook hier onbetaalbaar worden voor lokale starters. Doorstromers uit steden nemen vaak hun lage hypotheekrente van eerdere jaren mee, wat hen in een betere positie plaatst dan starters. De toestroom van stedelingen drijft niet alleen de prijzen op, maar maakt de concurrentie voor betaalbare woningen nog heviger. Voor veel Puttenaren betekent dit dat ze worden verdrongen van de lokale markt. Doorstromers uit steden nemen vaak hun lage hypotheekrente van eerdere jaren mee, wat hen in een betere positie plaatst dan starters.
De toestroom van stedelingen drijft niet alleen de prijzen op, maar maakt de concurrentie voor betaalbare woningen nog heviger. Voor veel Puttenaren betekent dit dat ze worden verdrongen van de lokale markt.
Recreatiewoningen: een mogelijke uitweg?
In de discussie over de woningnood komt steeds vaker de mogelijkheid naar voren om recreatiewoningen geschikt te maken voor permanente bewoning. Met name op parken zonder enige recreatieve voorzieningen, die al jaren niets meer met toerisme te maken hebben, zou dit een oplossing kunnen bieden. Veel van deze parken bestaan uit stenen woningen die eerder doen denken aan reguliere huizen dan aan chalets.
Hoewel het bestemmingsplan vaak nog als ‘recreatie’ staat aangemerkt, hebben deze parken in de praktijk al lang geen recreatieve functie meer. Door maatwerk toe te passen en alleen woningen geschikt te maken die daadwerkelijk voldoen aan de eisen voor permanente bewoning, kan dit bijdragen aan het woningaanbod. Het biedt niet alleen kansen voor huidige bewoners, die anders gedwongen zouden worden de woningmarkt te betreden, maar ook voor starters die zoeken naar betaalbare alternatieven.
Tegelijkertijd blijft het onderwerp gevoelig. Veluwse gemeenten, waaronder Putten, pleiten voor behoud van lokale regie om te voorkomen dat toerisme en natuurwaarden worden aangetast. Gemeenten wijzen op de noodzaak om per park zorgvuldig te bekijken wat mogelijk is en wat niet. Opvallend is dat burgemeester Henk Lambooij van de gemeente Putten ook voorzitter is van het samenwerkingsverband Vitale Vakantieparken. Hoewel deze dubbele rol een brede blik op de problematiek biedt, plaatsen inwoners regelmatig vraagtekens bij mogelijke belangenverstrengeling.
Bouwvergunningen: voortekenen van verbetering?
Hoewel de situatie nijpend blijft, zijn er ook positieve signalen. In de eerste elf maanden van 2024 werden landelijk bouwvergunningen afgegeven voor ruim 58.000 woningen, een stijging ten opzichte van 51.000 in dezelfde periode een jaar eerder. Toch is dit nog lang niet genoeg om de woningnood op te lossen. Om het tekort weg te werken, zouden er jaarlijks 100.000 woningen bij moeten komen. Voor Putten blijft het een uitdaging om voldoende bouwlocaties te vinden, mede door beperkingen vanwege de nabijheid van Natura 2000-gebieden.
Als we niet oppassen blijft een eigen huis in Putten voor velen een verre droom.
Het tekort aan woningen in Putten vraagt om concrete oplossingen. Meer nieuwbouwprojecten zijn essentieel, maar ook slimme transformaties, zoals het geschikt maken van recreatiewoningen voor permanente bewoning, kunnen helpen. Tegelijkertijd moeten maatregelen worden genomen om lokale starters meer kansen te bieden en de concurrentie met instromers uit grote steden te beperken. Zonder deze stappen blijft een eigen huis in Putten voor velen een verre droom.
Bronnen: De Hypotheekshop via De Stentor
