PUTTEN – Ruim honderd boeren kwamen dinsdag naar De Aker in Putten voor een bijeenkomst over het buitengebied, stikstof en de Aanpak Veluwe. Op het Fontanusplein stonden tientallen trekkers en andere landbouwvoertuigen met vlaggen, borden en duidelijke boodschappen. Binnen gingen de boeren in gesprek met wethouders Ewoud ’t Jong en Bertus Cornelissen.
Trekkers voor de deur
De bijeenkomst was volgens de uitnodiging bedoeld om agrariërs bij te praten over de ontwikkelingen van de afgelopen weken en over het plan Aanpak Veluwe. Ook wilde de gemeente toelichten waarom Putten en andere partijen onlangs een samenwerkingsovereenkomst hebben ondertekend, wat daarin is afgesproken en wat juist niet. Daarnaast ging het over welke kansen en uitdagingen de gemeente de komende periode ziet.
De bijeenkomst sluit aan bij de onrust die al langer leeft onder boeren in de regio. Eerder waren er protesten langs de A28 en ook het Agrarisch Jongeren Kontakt Stroe-Wekerom stuurde een noodbrief aan gemeenten, waaronder Putten. Daarin vragen jonge boeren om toekomstperspectief en steun vanuit de lokale politiek.
Op het Fontanusplein stonden dinsdag veel trekkers en andere agrarische voertuigen geparkeerd. Op een bord aan een trekker stond: “Waarom staat dit voertuig hier geparkeerd?” Daaronder volgde de boodschap dat de bestuurder binnen zat te luisteren naar hoe de gemeente heeft getekend voor reductiedoelstellingen. Ook waren teksten te zien als “Steun de boer” en “Bedenk goed wat u met onze laatste boeren doet”.
Ondanks de stevige boodschap verliep de bijeenkomst rustig. De sfeer was vriendelijk en respectvol. Boeren, wethouders en andere aanwezigen gingen op een normale manier met elkaar in gesprek.
“Het is nooit goed genoeg”
Een boer die PuttenCity sprak, vertelde dat bij veel boeren het gevoel overheerst dat de sector telkens opnieuw een stap achteruit moet doen. Volgens hem hebben boeren de afgelopen jaren al veel aangepast, geïnvesteerd en veranderd, maar blijft het onduidelijk waar zij precies aan toe zijn.
“Voor je gevoel moet je toch weer een stapje achteruit maken”, zei hij. “Ondanks alle veranderingen is het nooit goed. De cijfers en informatie zijn niet concreet, niet tastbaar en niet duidelijk.”
Juist die onzekerheid maakt de situatie volgens boeren zwaar. Het gaat niet alleen om regels van vandaag, maar ook om de vraag of een bedrijf nog kan worden overgenomen, uitgebreid of aangepast voor de toekomst.
Jonge boeren trokken al aan de bel
Diezelfde zorg klinkt ook door in de noodbrief van het Agrarisch Jongeren Kontakt Stroe-Wekerom. De jonge boeren schrijven dat de stikstofbrief van minister Van Essen veel schrik heeft veroorzaakt in de agrarische sector. Waar eerder nog werd gesproken over bedrijfsovername, samenwerken en investeren, gaat het volgens hen nu vooral over onzekerheid, angst en verdriet.
In de brief wijzen zij ook op de Aanpak Veluwe. Volgens de jonge agrariërs stapelen de maatregelen uit de stikstofbrief en de aanvullende reductiedoelen zich op. Daardoor ontstaat volgens hen geen uitdaging meer, maar een bijna onmogelijke opgave.
De jonge boeren zeggen dat zij juist willen investeren in moderne technieken, emissiereductie, kringlooplandbouw, biodiversiteit en dierenwelzijn. Maar daarvoor is volgens hen wel toekomst nodig. Zonder duidelijk perspectief wordt het voor jonge boeren moeilijk om een bedrijf over te nemen of door te ontwikkelen.
Breder dan alleen de boerderij
De zorgen gaan volgens de boeren niet alleen over agrarische bedrijven. Ook loonwerkers, monteurs, dierenartsen, voerleveranciers, transporteurs en andere ondernemers zijn afhankelijk van een sterke agrarische sector. Als boerenbedrijven verdwijnen of niet worden overgenomen, raakt dat volgens hen ook de leefbaarheid en economie van het buitengebied.
In de noodbrief noemen jonge agrariërs zichzelf ook beheerders van het landschap. Zij wijzen op weilanden, bossen, heide en wateren rond dorpen als Putten. Volgens hen gaat het stikstofdossier daarom niet alleen over regels en cijfers, maar ook over het landschap en de dorpen van de toekomst.
Gemeente hoort zorgen aan
Wethouders Ewoud ’t Jong en Bertus Cornelissen hoorden dinsdag de zorgen van de boeren aan. De gemeente kan de stikstofbrief van het Rijk niet zelf intrekken, maar boeren willen wel dat Putten hun geluid serieus neemt en doorgeeft richting provincie en Den Haag.
De noodbrief van de jonge boeren is op 3 augustus ontvangen door de gemeente Putten en op 28 augustus gepubliceerd bij de ingekomen stukken. De brief staat op de agenda van de raadsvergadering van 24 september. Het advies is dat het college de brief behandelt.
Daarmee is het stikstofdossier niet alleen zichtbaar op het Fontanusplein, maar komt het deze maand ook terug in de Puttense politiek.
