PUTTEN – De discussie over het LED-scherm bij de Hersteld Hervormde Gemeente aan de N798 is nog lang niet voorbij. De provincie Gelderland wil dat het scherm wordt verplaatst of verwijderd, maar nu ligt ook de provincie zelf onder vuur. ChristenUnie Gelderland stelt vragen over de aanpak en ook Puttenaren reageren fel verdeeld.
Kerk krijgt opnieuw twee weken
De provincie houdt vast aan het standpunt dat het LED-scherm op de huidige plek niet kan blijven staan. Volgens Gelderland is het scherm zichtbaar vanaf de N798 en kan het automobilisten afleiden. De provincie zegt daarbij niet te handhaven op de Bijbelteksten zelf, maar op de plek van het scherm langs de provinciale weg.
De kerk heeft volgens de provincie twee opties. Het scherm kan worden verwijderd, of worden verplaatst naar een plek waar het geen zicht meer heeft op de N798. Als de kerk niets doet, kan de provincie het scherm uiteindelijk zelf verwijderen. Na een controle volgt opnieuw een brief aan het kerkgenootschap. Daarin krijgt de kerk volgens de provincie nog twee weken om zelf actie te ondernemen.
ChristenUnie: is dit wel redelijk?
ChristenUnie Gelderland wil opheldering van het provinciebestuur. Statenlid Ben Bloem vraagt zich af of het redelijk is dat de kerk nu de gevolgen draagt van onduidelijkheid tussen gemeente en provincie. De kerk vroeg immers een vergunning aan bij de gemeente Putten. Die vergunning werd verleend. Pas later kwam de provincie in actie.
Daar wringt het. De provincie maakte bezwaar, maar dat bezwaar kwam te laat binnen. De bezwarencommissie behandelde het daarom niet inhoudelijk. De provincie ging daarna niet in beroep, maar kiest nu alsnog voor handhaving. De ChristenUnie vraagt daarom waar die stap precies op is gebaseerd en of initiatiefnemers zo niet tussen twee overheden klem komen te zitten.
Vergunning van gemeente, probleem met provincie
De gemeente Putten gaf eerder toestemming voor het scherm. Volgens de gemeente paste de aanvraag binnen de regels die zij moest toetsen. De provincie kijkt anders naar de zaak, omdat zij wegbeheerder is van de N798. Vanuit die rol wil Gelderland zo min mogelijk afleidende borden langs provinciale wegen.
Dat maakt deze kwestie groter dan één kerkelijk scherm. Want wie een vergunning van de gemeente krijgt, denkt vaak dat de zaak rond is. Deze discussie laat zien dat dat langs een provinciale weg anders kan uitpakken. De ChristenUnie vraagt daarom ook of de regels wel duidelijk genoeg zijn voor inwoners, kerken, ondernemers en gemeenten.
Wat betekent ‘langs de weg’ eigenlijk?
Een belangrijk punt in de vragen van de ChristenUnie is de afstand tot de provinciale weg. De gemeente Putten stelt dat de provinciale regels niet van toepassing zijn omdat het bord meer dan 30 meter van de weg staat. De provincie vindt juist dat het scherm wel onder haar regels valt, omdat het zichtbaar is vanaf de N798.
Daarmee draait het om een simpele, maar belangrijke vraag: wat betekent ‘langs de weg’ precies? Gaat het om afstand in meters, om zichtbaarheid vanaf de weg, of om allebei? De ChristenUnie wil dat Gelderland duidelijker maakt welke regels gelden, zodat dit soort discussies in de toekomst worden voorkomen.
Puttenaren verdeeld: verkeersveiligheid of meten met twee maten?
Ook onder lezers van PuttenCity lopen de reacties flink uiteen. Een grote groep vraagt zich af waarom dit scherm weg moet, terwijl er ook andere borden, reclame-uitingen, bushokjes en digitale informatieborden langs wegen staan. Zij spreken van meten met twee maten en willen weten of dan niet alle afleidende reclame langs wegen aangepakt moet worden.
Andere lezers vinden juist dat ook een kerk zich gewoon aan regels voor verkeersveiligheid moet houden. Volgens hen maakt het niet uit of het om een religieuze tekst, een winkelreclame of een ander digitaal bord gaat: als het afleidt langs een drukke weg, moet het weg of anders worden geplaatst.
Een derde groep ziet de kwestie vooral als geloofsdiscussie. Zij vinden dat religie zichtbaar mag zijn in de openbare ruimte, terwijl tegenstanders juist zeggen dat geloof niet zo nadrukkelijk langs de weg hoeft te staan. Daarmee schuift de discussie op van verkeersveiligheid naar een bekend Puttense vraag: hoeveel ruimte krijgt geloof buiten de kerk?
Botsing tussen kerk, staat en openbare ruimte
De noemer ‘botsing tussen kerk en staat’ ligt bij dit dossier voor de hand, maar de zaak is net iets ingewikkelder. De overheid beoordeelt volgens eigen zeggen niet de inhoud van de geloofsboodschap. De provincie zegt vooral te kijken naar verkeersveiligheid. Tegelijk voelt het voor veel mensen wél als een discussie over religie in de openbare ruimte, juist omdat het om Bijbelteksten gaat.
Dat maakt de kwestie gevoelig in Putten. Het dorp kent vaker discussies waarin geloof, regels en openbare ruimte door elkaar lopen. De zondagsopenstelling is daar het bekendste voorbeeld van. Ook daar gaat het niet alleen om boodschappen doen of economie, maar om de vraag hoeveel ruimte er in Putten is voor persoonlijke vrijheid, ondernemersvrijheid en de zondagsrust die veel inwoners belangrijk vinden.
Bij de koopzondag wilden de gezamenlijke supermarkten ruimte om op zondagmiddag open te gaan. Voorstanders wezen op keuzevrijheid: niemand hoeft open en niemand hoeft te gaan. Tegenstanders wezen juist op rust, kerkbezoek en de identiteit van Putten. De gemeenteraad hield uiteindelijk vast aan gesloten winkels op zondag. Daarmee werd duidelijk dat regels in Putten vaak méér zijn dan regels alleen. Ze raken aan waarden.
Bij het LED-scherm is de situatie anders, maar de onderlaag lijkt herkenbaar. Nu wil een kerk juist zichtbaar zijn buiten de kerk, met een boodschap langs een belangrijke toegangsweg. Voorstanders vinden dat geloof ook buiten het kerkgebouw zichtbaar mag zijn. Tegenstanders vinden dat zo’n scherm langs de weg te opvallend is, of vragen zich af waarom dit bord anders behandeld zou moeten worden dan andere reclame. Zo ontstaat opnieuw dezelfde Puttense spanning: wat hoort thuis in de openbare ruimte, en wie bepaalt de grens?
Ermelo als waarschuwing
Putten is niet de eerste plaats waar de provincie ingrijpt bij een LED-scherm. In Ermelo speelde eerder een zaak rond een scherm aan de Putterweg. Ook daar draaide het om verkeersveiligheid en de plek van het scherm. Uiteindelijk moest het bord worden verplaatst, ondanks dat er eerder door de gemeente een vergunning was verleend.
Dat voorbeeld maakt duidelijk waarom de provincie in Putten voet bij stuk houdt. Een gemeentelijke vergunning betekent niet automatisch dat de provincie geen rol meer heeft. Zeker niet als het gaat om zichtbaarheid vanaf een provinciale weg.
Wat gebeurt er nu?
De provincie controleert of het scherm nog op de huidige plek staat en of de situatie is aangepast. Als dat niet zo is, volgt een nieuwe brief met een termijn van twee weken. Daarna kan Gelderland het scherm zelf verwijderen.
Tegelijk liggen er nu politieke vragen op tafel. De ChristenUnie wil weten of de provincie redelijk handelt, of de regels duidelijk genoeg zijn en hoe voorkomen wordt dat initiatiefnemers voortaan vastlopen tussen gemeente en provincie.
Daarmee is het LED-scherm niet alleen een bord langs de N798, maar ook een test voor hoe helder de overheid zelf haar regels uitlegt.
