PUTTEN – Je zou denken dat een actiegroep die “Wij Willen Wonen Putten” heet, uiteindelijk ook in Putten blijft wonen. Maar nee. De drie zussen die de groep in 2021 begonnen, hebben inmiddels allemaal hun biezen gepakt. De laatste, Tessa Elbertsen, pakt binnenkort haar verhuisdozen voor Harderwijk. Haar zussen? Die wonen al even in Apeldoorn en Deventer.
“De voorkeurslocatie was echt Putten,” zegt Tessa in de podcast van Wij Putten. “Maar het was gewoon niet haalbaar.” En als je vrienden één voor één weggaan, waarom zou je dan zelf blijven wachten op dat ene huis dat misschien nooit komt?
Hun verhaal was voor ons aanleiding om in de CBS-cijfers te duiken en te kijken hoe het echt zit met vertrek en instroom in Putten.
Een signaal dat niet te negeren is
Hun verhaal staat niet op zichzelf. Uit CBS-cijfers blijkt dat Putten de afgelopen tien jaar steeds grijzer wordt. Het aantal 60-plussers is met ruim 2.000 mensen toegenomen. Natuurlijk, ieder jaar schuift er een groep 59-jarigen door naar die categorie. Maar dat verklaart de hele groei niet. Er komen ook veel ouderen van buitenaf bij, die hier hun pensioen doorbrengen.
En de jongeren? Die vertrekken juist vaker dan dat er nieuwe bij komen. Verhuiscijfers laten zien dat er in de leeftijdsgroep 20 tot 29 jaar meer Puttenaren de gemeente uit gaan dan er vanuit andere plaatsen hier komen wonen.
De podcast die stof deed opwaaien
Het onderwerp kreeg een nieuwe impuls toen in de podcast Wij Putten het vertrek van Tessa ter sprake kwam. Samen met de actiegroep blikte ze terug op hun missie, de moeizame zoektocht en het gebrek aan betaalbare woningen voor starters. Het gesprek maakte veel los – want wat zegt het over een dorp als je jongeren het elders moeten zoeken?
Vergrijzing in cijfers
- +2.000: zoveel meer 60-plussers telt Putten dan tien jaar geleden
- Negatieve balans bij jongeren: meer 20-29-jarigen vertrekken dan er binnenkomen
- Ouderen trekken toe: instroom vanuit andere gemeenten zorgt voor extra vergrijzing
Politieke keuzes en gemiste kansen
In diezelfde podcast kwam ook de “Brinkstraat-visie” voorbij: volgens critici een plan met veel te weinig woningen voor starters. Halvinkhuizen, een ander groot project, zit muurvast. Stikstofregels, natuurbeperkingen, bezwaren van omwonenden… en, zo werd in de uitzending opgemerkt, er is nog niet eens een bouwvergunning aangevraagd.
Ondertussen groeit de roep om creatievere oplossingen. Denk aan flexwoningen of tijdelijk wonen op recreatieparken – ideeën die nu vooral in de la liggen.
Vertrek met een wrange nasmaak
De drie zussen begonnen ooit met een petitie om de woningnood aan te kaarten. Honderden Puttenaren steunden hun oproep. Maar nu zijzelf allemaal buiten Putten wonen, voelt dat als een nederlaag. Niet omdat zij geen dak boven hun hoofd hebben, maar omdat hun vertrek precies bevestigt waar ze voor waarschuwden: een dorp dat langzaam zijn jongeren verliest.
De cijfers zijn helder. De verhalen ook. De vraag is alleen: wie in Putten gaat er iets mee doen?
Zo zit het – De cijfers op een rij
De analyse is grotendeels gebaseerd op een cohortanalyse, waarbij de verhuisbewegingen van specifieke leeftijdsgroepen over meerdere jaren zijn gevolgd om trends zichtbaar te maken.
Bevolkingsgroei en vergrijzing
- In de periode 2013-2023 groeide de bevolking van Putten van ca. 23.250 naar ruim 24.500 inwoners (+1.250).
- Het aantal 60-plussers steeg met ruim 2.000 personen in tien jaar tijd.
- In 2013 was ca. 28% van de bevolking 60+, in 2023 is dat ca. 35%.
- Deze groei komt deels door natuurlijke veroudering (59-jarigen die 60 worden), maar ook door instroom van ouderen uit andere gemeenten.
Jongeren (20-29 jaar)
- Totaal aantal 20-29 jarigen in Putten is licht gedaald in tien jaar tijd.
- Migratiebalans voor deze groep is negatief: er vertrekken meer jongeren uit Putten dan er vanuit andere gemeenten komen wonen.
- Vertrekcijfers tonen een structurele uitstroom van jonge volwassenen, vaak vanwege gebrek aan betaalbare woningen.
Verhuisbewegingen
- Binnenlandse verhuizingen (van/naar andere gemeenten) zijn de belangrijkste factor.
- Bij 60+ is er een positieve verhuisbalans: er komen meer ouderen bij uit andere gemeenten dan er vertrekken.
- Bij 20-29 jaar is er een negatieve verhuisbalans: structureel meer vertrek dan komst.
- Buitenlandse migratie speelt in Putten een zeer beperkte rol; het gaat vooral om verhuizingen binnen Nederland.
Woningvoorraad en doorstroming
- De totale woningvoorraad is in tien jaar gestegen, maar vooral in het koopsegment.
- Het aantal sociale huurwoningen is nauwelijks gegroeid, terwijl de vraag groot is (wachttijd sociale huur ca. 17 jaar).
- Starterswoningen zijn schaars; doorstroming stokt, waardoor jongeren nauwelijks kans maken.
Demografische trend in één zin: Putten vergrijst, jongeren vertrekken, en de woningvoorraad groeit vooral in segmenten waar starters niet of nauwelijks aan kunnen beginnen.
Bronnen: CBS StatLine – Bevolking op 1 januari en gemiddeld; Bevolkingsontwikkeling per maand; Levend geboren kinderen; Voorraad woningen. Foto: Podcast Wij Putten
