PUTTEN – De rechtszaak over het omstreden LED-scherm bij de Hersteld Hervormde Gemeente aan de N798 kreeg maandag een opvallend staartje. De gemeente Putten vroeg de rechter om inwoner Ronald Kingma €20,88 aan reiskosten te laten betalen, omdat zijn gang naar de rechter volgens de gemeente onnodig was. De rechter liet tijdens de zitting al weten daar niet in mee te gaan.
Het ging om de kosten van een tweedeklas treinkaartje van een gemeentelijk jurist naar Arnhem. Volgens de gemeente was zo duidelijk dat Kingma juridisch geen belanghebbende is, dat zijn beroep de rechterlijke macht onnodig zou belasten.
Voor Kingma voelde juist dat kleine bedrag als een terechtwijzing. In een uitgebreide reactie aan PuttenCity zegt hij dat niet de €20,88 zelf hem raakte, maar het signaal dat volgens hem met het verzoek werd afgegeven.
Eerst moet duidelijk worden of Kingma überhaupt bezwaar mag maken
De inhoudelijke discussie over het scherm stond maandag nog niet centraal. Eerst moet de bestuursrechter bepalen of Kingma juridisch als belanghebbende geldt.
De gemeente verleende eerder een vergunning voor het LED-scherm bij de kerk aan de Henslare. Het scherm is ongeveer twee bij drie meter groot en is bedoeld om onder meer wisselende Bijbelteksten zichtbaar te maken voor voorbijgangers. Kingma maakte bezwaar, maar dat bezwaar werd niet inhoudelijk behandeld. Volgens de gemeente woont hij te ver van het scherm, kan hij het vanuit zijn woning niet zien en wordt hij daardoor niet anders geraakt dan andere weggebruikers.
Kingma bestrijdt dat. Hij woont weliswaar niet direct naast de kerk, maar zegt dat hij de locatie op zijn normale routes richting Putten en Nijkerk regelmatig passeert. Zijn advocaat wees tijdens de zitting niet alleen op de afstand tot het scherm, maar ook op hoe vaak hij ermee wordt geconfronteerd.
Volgens de gemeente kan Kingma ook voor andere routes kiezen. Een gemeentelijk jurist stelde volgens het verslag van de zitting dat hij in dat opzicht niet verschilt van andere automobilisten.
Juist daar ziet Kingma een vreemde tegenstelling. De kerk maakte tijdens de zitting duidelijk dat het scherm op een zichtbare plek moet staan omdat voorbijgangers de teksten moeten kunnen zien. Kingma stelt daar tegenover dat hij juist vanwege die zichtbaarheid regelmatig met het scherm wordt geconfronteerd.
De rechter doet binnen zes weken uitspraak. Als Kingma als belanghebbende wordt aangemerkt, betekent dat nog niet dat hij ook gelijk krijgt over het LED-scherm zelf. Wel kan dan de inhoud van zijn bezwaar alsnog aan de orde komen.
‘Dit gaat voor mij niet om een strijd tegen de kerk’
Kingma deelde met PuttenCity na de zitting een uitgebreide toelichting, mede omdat hij vindt dat zijn bezwaar in reacties op sociale media te gemakkelijk wordt teruggebracht tot verzet tegen Bijbelteksten.
„Ik probeer een kerk niet het zwijgen op te leggen”, schrijft hij.
Volgens Kingma begon zijn bezwaar breder. Hij wees in zijn oorspronkelijke bezwaarschrift onder meer op de inrichting van deze kant van Putten als groene entree, de uitstraling van een groot digitaal scherm in die omgeving, verkeersveiligheid en de betrokkenheid van omwonenden.
De religieuze boodschap op het scherm speelt voor hem eveneens mee. Kingma zegt voorstander te zijn van een openbare leefomgeving waarin verschillende overtuigingen naast elkaar kunnen bestaan. Tegelijk benadrukt hij dat hij ook vragen zou hebben bij een groot commercieel scherm op dezelfde plek.
Hij zegt de vrijheid van godsdienst niet ter discussie te stellen. Zijn bezwaar richt zich volgens hem op de manier waarop een groot en wisselend scherm op deze locatie onderdeel wordt van de leefomgeving.
Daarmee vult Kingma zijn eerdere uitspraken verder aan. In eerdere berichtgeving lag vooral de nadruk op zijn wens voor een neutrale leefomgeving en zijn bezwaar tegen het voortdurend zichtbaar maken van religieuze boodschappen.
Provincie heeft zelf ook bezwaar tegen de plek
Opvallend aan het dossier is dat Kingma niet de enige is die vraagtekens zet bij de locatie. Ook de provincie Gelderland vindt het LED-scherm op deze plek niet wenselijk.
De provincie kijkt daarbij niet naar de inhoud van de teksten. Gelderland stelt dat het scherm vanaf de N798 zichtbaar is en weggebruikers kan afleiden. Volgens de provincie gelden die verkeersveiligheidsregels net zo goed bij reclame of andere boodschappen. PuttenCity schreef eerder dat Gelderland wil dat het scherm wordt verplaatst of verwijderd.
Dat staat los van de rechtszaak van Kingma. De provincie kwam zelf ook op tegen de gemeentelijke vergunning, maar dat bezwaar werd wegens termijnoverschrijding niet inhoudelijk behandeld. Het college van Putten volgde daarin het advies van de bezwarencommissie. Daarna koos de provincie voor een handhavingstraject. Ook daarover loopt nog discussie tussen de kerk en Gelderland.
Daarmee lopen rond hetzelfde scherm verschillende juridische vragen door elkaar: mocht de gemeente de vergunning verlenen, mag het scherm volgens de provinciale regels op deze plek staan en mag Kingma als omwonende de gemeentelijke vergunning inhoudelijk aanvechten?
Over die laatste vraag moet de rechter nu eerst beslissen.
De €20,88 krijgt voorlopig in ieder geval geen vervolg. De rechter gaf tijdens de zitting aan geen aanleiding te zien Kingma voor de reiskosten van de gemeente te laten opdraaien.
Voor Kingma blijft juist dat verzoek hangen. Niet vanwege het bedrag, schrijft hij, maar omdat hij vindt dat een inwoner een geschil met zijn gemeente aan een onafhankelijke rechter moet kunnen voorleggen zonder dat alleen die stap als onnodige belasting wordt neergezet.
