PUTTEN – Midden op het plein bij Foppen en Het Boekpunt stond tijdens het winterfeest ineens een huiskamer. Een bank, een schemerlamp en kringloopmeubels, alsof iemand er zo was ingetrokken. Het bleek geen grap, maar een kunstzinnige actie van student Bram den Besten, samen met een vriend Bas van Vugt. Met zijn project wilde hij één ding zichtbaar maken: hoe groot de woningnood ook in Putten is.
‘Als je nergens kunt wonen, dan maar hier’
De actie is onderdeel van Brams studie Social Work aan de Hogeschool Utrecht, waar hij in zijn vierde jaar de minor Impact volgt. Dakloosheid en verborgen woningnood vormen het centrale thema. Volgens Bram gaat het probleem veel verder dan vaak wordt benoemd. Niet alleen daklozen, maar vooral starters, studenten en jonge werkenden lopen vast. Hij koos bewust voor Putten als locatie en werkte samen met Kringloopwinkel Overnodig, die de meubels leverde.
De huiskamer werd zonder vergunning neergezet, als een zogenoemde guerrilla-actie. Juist dat onverwachte maakte het gesprek los. Toevallig viel de actie samen met de Wintermarkt in het centrum. Ook de organisatie daarvan was verrast. “Ze stonden net zo verbaasd te kijken als ik,” vertelt Bram.
Gesprekken die steeds persoonlijker werden
In het begin bleven gesprekken met voorbijgangers oppervlakkig, maar gaandeweg kwamen er persoonlijke verhalen los. Mensen vertelden over kinderen die niet uit huis kunnen, jongeren die noodgedwongen bij hun ouders wonen en ouderen die wel kleiner willen wonen, maar geen passend alternatief hebben. Sommigen vonden het onderwerp ongemakkelijk, anderen schaamden zich zelfs. Vrijwel iedereen kende wel iemand die vastloopt op de woningmarkt.
Ook lokale politiek liep langs. Vertegenwoordigers van onder andere het CDA en de VVD gingen toevallig het gesprek aan. Eén van hen vertelde zelf geen woning te kunnen vinden en nog bij zijn ouders te wonen.
Antikraak: woonruimte zonder zekerheid
Bram weet uit eigen ervaring hoe lastig het is om woonruimte te vinden. Hij staat al jaren ingeschreven bij de woningstichting, net als vrienden die soms al tien tot twaalf jaar wachten. Zelf woont hij momenteel antikraak. Dat betekent goedkoop wonen en vaak snel een plek, maar zonder zekerheid. De organisatie kan het contract met één maand opzeggen, en woningen zijn niet altijd in goede staat. Kinderen mogen er meestal niet wonen en plannen maken voor de toekomst is lastig.
Toch noemt Bram het ook een vorm van geluk. Wie eenmaal in het antikraak-circuit zit, vindt vaak sneller weer iets nieuws. Veel vrienden wonen inmiddels noodgedwongen op die manier. Zelf woonde hij eerder antikraak in Putten en nu in Hulshorst, wat extra afhankelijkheid van de auto betekent. Zijn wens blijft om in Putten of Ermelo te wonen.
Flexwoningen als eerste stap
Volgens Bram zijn flexwoningen en jongerenwoningen geen wondermiddel, maar wel een begin. Tijdelijke oplossingen kunnen mensen lucht geven om te sparen en hun leven op te bouwen. Hij pleit voor meer ruimte om creatief te denken: wonen in recreatiewoningen, in zeecontainers of in de tuin. Volgens hem zijn oplossingen technisch vaak mogelijk, maar ontbreekt het aan politieke wil.
De actie met de huiskamer ziet hij als een eerste zet. Als het probleem maar op tafel ligt en besproken wordt. Het bijbehorende filmpje is online gedeeld en inmiddels opgepikt door meerdere media. Voor Bram is dat al winst: het gesprek is gestart, ook in Putten.
