PUTTEN – Het nieuwe invalidentoilet naast het gemeentehuis moest symbool staan voor toegankelijkheid, maar blijkt dat niet voor iedereen te zijn. De gemeente bevestigt nu dat de lift naar het toilet niet geschikt is voor elektrische rolstoelen en scootmobielen. Daarmee blijft juist een deel van de doelgroep buitengesloten.
Het draait niet om gelijk of ongelijk, maar om veiligheid. Want zowel Puttenaren als bezoekers moeten erop kunnen vertrouwen dat een openbare voorziening veilig te gebruiken is.
Van belofte naar beperking
Begin september openden wethouders Sander van Nieuwenhuizen en Jim van den Hoorn het nieuwe openbare toilet voor mindervaliden. Op de gemeentelijke website werd gesproken over een “stap richting een inclusieve samenleving”. Maar in de praktijk blijkt de voorziening slechts deels toegankelijk.
De gemeente koos er zelf voor het toilet in de kelder van het gemeentehuis te plaatsen. Dat maakte een lift noodzakelijk. Volgens het Inclusiepanel – een groep ervaringsdeskundigen die advies geeft over toegankelijkheid – was die keuze vooraf niet besproken. Zij wisten dat er een lift zou komen, maar niet dat deze te klein zou zijn voor elektrische rolstoelen en scootmobielen.
Communicatie onder druk – en onjuistheden in de lucht
De discussie rond de lift begon na berichtgeving van PuttenCity.nl op 26 september, waarin zorgen van inwoners en leveranciers werden gedeeld. De fractie Wij Putten stelde daarop schriftelijke vragen aan het college. Die vragen en het artikel vormden later de basis voor berichtgeving in De Puttenaer.
Toen die krant op last van de gemeente op 23 oktober een rectificatie publiceerde, ontstond nieuwe verwarring. Daarin stond dat “de leverancier niet door derden is benaderd.”
Uit belgegevens van PuttenCity blijkt echter dat de leverancier wél telefonisch is gesproken op 25 september om 10.46 uur, bijna vijf minuten lang. Tijdens dat gesprek zei een medewerker dat een platform van 80×100 cm te klein is voor elektrische rolstoelen, en dat 110×140 cm als veiliger maat geldt.
Dat maakt de bewering in de rectificatie feitelijk onjuist – en zet de geloofwaardigheid van die verklaring onder druk.
Reactie gemeente: lift voldoet aan normen
In reactie op vragen van PuttenCity zegt de gemeente dat de lift “voldoet aan alle geldende normen en veiligheidseisen” en dat de leverancier dit recent heeft bevestigd. De gemeente benadrukt dat de toegankelijkheid door de verbouwing “is toegenomen” en dat veel inwoners positief hebben gereageerd.
Wel geeft de gemeente toe dat de lift niet geschikt is voor zware elektrische rolstoelen en scootmobielen.
De gemeente laat weten dat er inmiddels een bord hangt waarop duidelijk de afmetingen en het maximale gewicht van de lift staan vermeld. “De inhoud van dit bord volstaat nu al om aan te geven waar de lift wel of niet geschikt voor is,” aldus een woordvoerder.
Wel benadrukt de gemeente dat dit bord tijdelijk is en wordt vervangen door een nieuw bord met extra verduidelijking.
In eerste instantie hing er tijdelijk een gelamineerd A4’tje met de afmetingen; inmiddels is dit vervangen door een netter bordje, dat de gemeente nu ‘tijdelijk’ noemt.
“Voor dit moment en op deze plek is de gekozen lift het meest haalbare,” aldus de gemeente.
Niet alle deskundigheid benut
Volgens betrokkenen uit het Inclusiepanel is de keuze voor deze lift gemaakt zonder inhoudelijk advies over technische geschiktheid vanuit hun kant.
De gemeente benadrukt verder dat het Inclusiepanel Putten vooraf is meegenomen in het proces rondom de plaatsing van de lift. Volgens het panel klopt dat, maar zij wisten niet dat de lift niet geschikt zou zijn voor elektrische rolstoelen of scootmobielen.
Het panel bestaat uit ervaringsdeskundigen, niet uit bouwkundigen of leveranciers van hulpmiddelen.
“Wij adviseren vanuit gebruikservaring, niet vanuit techniek,” zegt het Inclusiepanel. “Dat de lift niet geschikt zou zijn voor elektrische rolstoelen, wisten wij niet.”
Verschillende leveranciers eensgezind
Naast de leverancier van de Puttense lift sprak PuttenCity met vier andere onafhankelijke leveranciers.
Hun reacties komen opvallend overeen. Een van hen noemt 80×100 cm het absolute minimumformaat voor een platformlift. Een tweede zegt: “Voor elektrische rolstoelen bevelen wij standaard 105×135 cm aan. Kleiner kan, maar dan is er nauwelijks veiligheidsmarge.”
Een derde leverancier stelt dat in een openbare situatie altijd ruimere afmetingen nodig zijn: “Je weet niet wie er gebruik van maakt. In een woning kun je soms met minder toe, maar in het openbaar moet je rekening houden met alle typen rolstoelen.”
De vierde leverancier zegt dat het formaat soms wordt beperkt door de beschikbare ruimte, maar dat de keuze dan bewust moet worden uitgelegd: “Als er weinig ruimte is, moet je extra duidelijk communiceren dat de lift niet voor alle rolstoelen geschikt is.”
De leverancier van de Puttense lift – die later ontkende door derden te zijn benaderd – werd wél door PuttenCity gebeld en gaf destijds aan dat 80×100 cm te klein is voor elektrische rolstoelen en dat een groter platform veiliger zou zijn.
Discussie draait om veiligheid, niet schuld
Het debat over de rolstoellift gaat niet over schuld of verwijt, maar over veiligheid van kwetsbare dorpsbewoners en bezoekers. De lift is een goedbedoelde stap richting inclusie, maar de uitvoering blijkt niet voor iedereen veilig.
Een lift die bedoeld is om drempels weg te nemen, mag zelf geen nieuwe drempel worden. Het draait niet om wie er gelijk heeft, maar om wie er veilig naar beneden kan.
Zorgplicht en verantwoordelijkheid
Een geraadpleegde letselschadeadvocaat stelt dat zolang er geen duidelijk waarschuwingsbord hangt, de gemeente – en dus indirect alle Puttenaren samen – aansprakelijk kunnen worden gesteld als er iets misgaat.
“Wie een openbare voorziening aanbiedt, heeft een zorgplicht om duidelijk te maken wat veilig is. Als een lift niet geschikt is voor bepaalde rolstoelen, moet dat helder worden vermeld – bij voorkeur nog vóór ingebruikname.”
De advocaat benadrukt: “Zolang die waarschuwing ontbreekt, draagt de gemeente eigenlijk de eindverantwoordelijkheid.” En dat wil niemand – zeker niet als het om veiligheid van kwetsbare inwoners gaat.
Openstelling via Eurosleutel
De gemeente wilde aanvankelijk dat het toilet alleen tijdens kantooruren open zou zijn. Op advies van het Inclusiepanel is gekozen voor een Eurosleutel, zodat mindervaliden het toilet ook buiten openingstijden kunnen gebruiken.
De sleutel is in heel Europa gangbaar en verkrijgbaar voor mensen met een beperking of medische aandoening. Daarmee kwam een compromis tot stand: deels vrij toegankelijk, deels beveiligd.
Wil je een Eurosleutel? Hier bestel je deze!
Niet iedereen geholpen
De gemeente noemt het nieuwe toilet “een waardevolle stap richting inclusie”. Maar voor wie afhankelijk is van een elektrische rolstoel of scootmobiel, blijft die stap letterlijk en figuurlijk te groot.
De lift maakt het mogelijk om naar beneden te gaan, maar niet voor iedereen.
De bedoelingen van alle betrokkenen zijn goed. En dan komen we weer terug bij het begin.
Wat zou het mooi zijn als er in Putten ooit een écht veilig en toegankelijk (24/7) openbaar toilet komt – één (of natuurlijk meer!) die voor iedereen werkt.
Hoe het beleid zich de komende tijd ontwikkelt om van Putten een toiletvriendelijke gemeente te maken, is nog onduidelijk. Wij zijn benieuwd hoe die belofte van volledige toegankelijkheid in de praktijk vorm krijgt.
