PUTTEN – Een bijzondere herdenking vond zaterdag 12 april plaats boven het buitengebied van Putten: tien parachutisten sprongen uit een vliegtuig boven de Hevelschutterweg, op exact dezelfde plek waar tachtig jaar geleden Britse SAS-militairen werden gedropt voor de geheime Operatie Keystone.
Respectvolle herdenking met historische lading
De sprong vormde het hoogtepunt van een indrukwekkende ceremonie, bijgewoond door familieleden van betrokken militairen, historici, vertegenwoordigers van het Nederlands Veteraneninstituut en leden van Stichting Samen Verder Putten. De parachutisten werden na het uitwerpen van een historisch baken een voor een afgeworpen. Na afloop bracht het vliegtuig een lage fly-by boven het publiek als eerbetoon.
In de voetsporen van 17 SAS-soldaten
In april 1945 werden 17 leden van de Britse Special Air Service op vrijwel dezelfde locatie gedropt, in samenwerking met het Nederlandse verzet. De missie: verwarring zaaien, saboteren en V2-installaties opsporen achter de Duitse linies. De operatie kende successen, maar ook tragische incidenten.
Eén van de gedropte soldaten, de 23-jarige John Keeble, kwam om het leven door een noodlottig misverstand met verzetslieden in het donker. Zijn graf op het Oude Kerkhof in Putten wordt nog altijd onderhouden. Tijdens de herdenking waren familieleden van Keeble aanwezig om hem te eren.
Aandacht voor vergeten geschiedenis
De geschiedenis van Operatie Keystone kwam mede aan het licht door onderzoek van het team van het Nederlands Veteraneninstituut. Zij documenteerden ook de tragische dood van SAS-leden Martine Tyson en Ron Edwards, en de verzetsmannen Jan van den Broek en Teus van den Brink. Dankzij hun werk zijn deze verhalen nu voor een groter publiek toegankelijk.
Van geheim tot gedenkwaardig
Operatie Keystone was tot voor kort een relatief onbekend hoofdstuk uit de lokale oorlogsgeschiedenis. Door recente publicaties en herdenkingen krijgt deze missie nu de erkenning die ze verdient. Met de parachutesprong, de aanwezigheid van nabestaanden en de bloemlegging bij graven werd zaterdag stilgestaan bij moed, samenwerking en verlies.
De organisatie van de herdenking lag bij het Nederlands Veteraneninstituut.
Bijzonder dank voor alle informatie en betrokkenheid gaat uit naar Stichting Samen Verder, Evert de Graaf en het Nederlands Veteraneninstituut.
Speciaal dankwoord aan Gielt Algra, Annabel de Ruijter, Jeoffrey van Woensel en Paul Hoefsloot van het Nederlands Veteraneninstituut, aan Ingrid Verhoeven-Kuijpers – dochter van een Nederlandse SAS-militair die hier op 11-12 april sprong – die als drijvende kracht achter deze herdenking een belangrijke rol vervulde. Rende van de Kamp, medeauteur van het boek over Operatie Keystone, leverde eveneens een waardevolle bijdrage.
Tachtig jaar na dato leeft Operatie Keystone voort in Putten. Niet alleen in de geschiedenisboeken, maar ook in het hart van de bewoners van Putten.
