De situatie in Putten
De discussie rondom permanente bewoning van recreatiewoningen is in Putten al jaren een gevoelig thema. Hoewel het kabinet permanente bewoning wil vergemakkelijken, wijzen de Veluwse gemeenten op de complexiteit van de situatie. Een belangrijk punt is de variatie in huisjes: van stacaravans en eenvoudige chalets tot stenen vakantiehuizen die beter geschikt zijn voor permanente bewoning. Dit speelt niet alleen in Putten, maar ook in andere gemeenten op de Veluwe.
Het mogelijk maken van permanente bewoning wanneer de woning passend is, kan bijdragen aan het verlichten van de druk op de oververhitte woningmarkt. Veel recreatiewoningen zijn bovendien met de juiste aanpassingen prima geschikt te maken voor permanente bewoning. Hierdoor hoeven bewoners die nu al op vakantieparken wonen niet noodgedwongen de woningmarkt te betreden, wat de schaarste verder zou vergroten.
In het verleden voerde Putten een extreem streng handhavingsbeleid tegen permanente bewoning. In 2018 leidde dit zelfs tot een dramatisch incident toen een bewoonster van een park na een brief van de gemeente een zelfmoordpoging deed. Haar man stelde destijds: “Het was niet de oorzaak, maar wel de druppel.” Hoewel de gemeente aangaf dat dergelijke situaties uitzonderlijk waren, zorgde het beleid voor onrust onder de bewoners van vakantieparken. In totaal werden in Putten in die tijd ruim 1500 handhavingszaken behandeld.
Zorgen over landelijke plannen
Minister Keijzer heeft aangekondigd de drempel te willen verlagen voor vakantieparken om woonwijken te worden. Volgens de minister kan dit een snelle oplossing bieden voor de woningnood en voorkomt het dat mensen, die vaak al permanent in vakantiehuisjes wonen, de reguliere woningmarkt extra belasten. Ook riep zij gemeenten op om tijdelijk te stoppen met handhaving tegen illegale bewoning.
De Veluwse gemeenten, die sinds 2014 samenwerken in het programma ‘Vitale Vakantieparken’, hebben echter grote bezwaren tegen dit plan. Zij vrezen dat landelijke regels voorbijgaan aan de noodzaak van maatwerk en de lokale economie schaden. Zo waarschuwen zij dat het toerisme – een belangrijke inkomstenbron voor de Veluwe – wordt aangetast wanneer vakantieparken in woonwijken veranderen.
Daarnaast benadrukken zij dat het vaak moeilijk is om vakantiehuizen geschikt te maken voor permanente bewoning. Niet alleen vanwege ligging in natuurgebieden of afstand tot voorzieningen, maar ook omdat veel vakantiehuizen simpelweg niet voldoen aan de eisen van het Bouwbesluit.
De lessen van Putten
Putten biedt een voorbeeld van hoe complex deze transformaties kunnen zijn. Hoewel in de regio Noordwest-Veluwe enkele parken zijn omgevormd tot woonwijken, ging dit gepaard met ingrijpende maatregelen zoals de aanleg van geluidswallen en uitgebreide renovaties. Dergelijke aanpassingen vragen tijd, geld en inzet van bewoners.
De gemeente wijst ook op een belangrijke nuance: de gemiddelde verkoopprijs van een huis op een park verschilt sterk van reguliere woningen. Dit maakt dat deze ‘oplossing’ voor de woningnood niet altijd betaalbaar is voor starters of gezinnen die naar een woning zoeken.
Een blik vooruit
De gemeenten zijn niet tegen het toestaan van permanente bewoning, maar pleiten voor behoud van de regie op lokaal niveau. “Het omvormen van een vakantiepark tot woonwijk vraagt om maatwerk en een zorgvuldige afweging van alle lokale belangen,” stellen zij in hun brief aan de minister.
Het flexibel toestaan van permanente bewoning, wanneer woningen geschikt zijn of geschikt te maken zijn, biedt volgens voorstanders kansen. Het voorkomt dat mensen op de reguliere woningmarkt terechtkomen en kan in specifieke gevallen bijdragen aan een meer evenwichtige woningvoorraad.
In de komende maanden werkt minister Keijzer haar plannen verder uit. Voor Putten is het een kans om de balans te zoeken tussen recreatie en permanente bewoning, terwijl de lessen uit het verleden een belangrijke rol spelen in de discussie.
Landelijk beleid met lokale regie?
De discussie over het toestaan van permanente bewoning in vakantiehuizen raakt niet alleen lokale gemeenschappen, maar roept ook de vraag op of er een landelijk beleid met lokale regie nodig is. Een eenduidige aanpak zou voorkomen dat bewoners in de ene gemeente relatief eenvoudig mogen blijven, terwijl ze elders voor grote obstakels komen te staan. Met een combinatie van landelijke richtlijnen en maatwerk per regio kan er balans gevonden worden tussen de druk op de woningmarkt en het behoud van toerisme. Dat vraagt echter wel om zorgvuldige afwegingen én samenwerking tussen de betrokken partijen.
Bron: De Stentor
