PUTTEN – Waar ooit honden vrij renden en wandelaars zonder zorg het bos in trokken, waarschuwen nu nieuwe borden: “Wees alert op wolven en houd honden aangelijnd.”
Een simpele zin, maar met grote betekenis. Want wat eerst een losloopgebied was, voelt voor velen ineens als een risicogebied.
Inwoners vragen zich af: hoe dichtbij moet het komen voordat er iets écht misgaat – misschien zelfs met een kind? (En nee, dat is niet de schuld van de gemeente.)
Van losloopgebied naar waarschuwingszone
Andere gemeenten op de Veluwe kozen ervoor hun natuurgebieden officieel aan te merken als “wolvengebied”. Putten koos bewust een andere toon: geen acceptatie, maar waarschuwing.
De nieuwe borden zijn de afgelopen weken onder andere geplaatst bij populaire wandel- en hondenroutes in de bossen rond Drieseweg/Julianalaan en van Eeghenlaan/Wilhelminalaan. De tekst klinkt dringend, maar roept ook verwarring op. Betekent dit het einde van het laatste losloopgebied in Putten?
Geen verbod, wél een signaal
Op basis van eerder verzonden gemeentelijke brieven en toelichtingen kan worden geconcludeerd dat de borden géén nieuw aanlijngebod zijn. Er is geen wijziging van de APV en ook terreinbeheerders hebben geen formele aanlijnplicht ingesteld.
De borden zijn bedoeld als waarschuwing en gedragsadvies – een oproep tot voorzichtigheid in gebieden waar de wolf zich regelmatig laat zien. Volgens het college is het “een oproep, geen verplichting,”*.
Daarin benadrukt het college dat Putten geen handhavende bevoegdheid heeft en zich beperkt tot voorlichting, waarschuwingsborden en informatievoorziening aan inwoners.
Kortom: de losloopstatus blijft formeel bestaan, maar de vrijheid in de praktijk niet meer.
*Dit blijkt uit verschillende communicatie van de gemeente over de wolf, waaronder de brief van burgemeester Lambooij in april 2025, de collegebrief aan de provincie Gelderland van 21 juli 2025 en het antwoord op raadsvragen van 15 oktober 2025.
Een dorp dat leeft tussen angst en aanpassing
Dat de wolf zich thuis voelt in Putten, is al lang geen nieuws meer. De meldingen spreken voor zich: wolven gezien bij de Wilhelminalaan, de Domeinenweg en zelfs bij de Voorthuizerstraat en de Husselsesteeg.
In de maanden erna volgden aanvallen op schapen, geiten, alpaca’s, honden en zelfs een paard met wagen dat in paniek dood neerviel. De lijst van incidenten, bijgehouden door iemand die zich zeer actief met de wolf bezig houdt leest als een logboek van onrust.
15 juli – pony overlijdt na paniek door wolf bij de Drosteweg.
23 maart – hond aangevallen, vijf meter van zijn baasje.
6 juli – alpaca dood, tweede aanval binnen drie dagen.
5 oktober – wolf loopt achter kind op fiets aan tussen Putten en Garderen.
28 oktober – schaap gedood achter wolfwerend hek van 1,80 meter.
Volgens De Stentor, die eerder over het landelijke wolvengedrag schreef, is dat geen toeval meer.
Wolven vertonen in Nederland steeds minder schuw gedrag en “observeren mensen en kinderen mogelijk als prooi.” Gedragsdeskundigen noemen dat “ronduit zorgelijk”.
Ook landelijke media slaan alarm
In het Elsevier Weekblad van 25 oktober 2025 beschrijft journalist Mieke Heijting hoe diep de angst inmiddels zit – óók in Putten.
Zo zouden leerlingen van een basisschool in het dorp een zogenoemd ‘wolven-alarmkastje’ bij zich dragen tijdens buitenactiviteiten, bedoeld om wolven af te schrikken.
Daarnaast meldt Elsevier dat in Gelderland drie honden, waaronder aangelijnde, door wolven zijn gedood, en dat wolven inmiddels ook overdag aanvallen uitvoeren.
Volgens de Faunabeheer-eenheid telt de Veluwe nu 116 gevestigde wolven, met 10 roedels en 56 welpen – een wereldrecord aan dichtheid.
Het artikel stelt dat de wolf in Nederland zijn natuurlijke schuwheid grotendeels kwijt is geraakt en “gewoon door tuinen en dorpen loopt.”
De observaties bevestigen wat ook in Putten zichtbaar wordt: de grens tussen natuur en dorpsleven vervaagt.
Boeren en diereigenaren machteloos, hekken niet heilig
Zelfs de zwaarste afrasteringen houden de wolf niet altijd tegen.
Puttenaar Alinde plaatste een hek van 1,80 meter hoog, met zes schrikdraden en gaas op de grond. Toch vond ze dinsdagochtend één dood schaap en twee gewonde dieren.
“We hebben een beter raster dan wordt geadviseerd, maar het mocht niet baten,” vertelt ze.
Het officiële BIJ12-advies – 1,20 meter met drie stroomdraden – lijkt in Putten achterhaald.
Het incident bij Alinde bleef niet onopgemerkt: ook De Telegraaf kwam langs om het verhaal vast te leggen – een teken dat de landelijke media het probleem die onder andere in Putten speelt nu óók zien.
Wat begon als een lokaal probleem, groeit uit tot een landelijke discussie over veiligheid, beheer en machteloosheid op het platteland.
De praktijk laat zien: de wolf leert snel, en de mens loopt achter de feiten aan.
Lees verder onder de foto’s
Bestuur klem: zorgen zonder macht
Burgemeester Henk Lambooij sloeg in april al alarm in een open brief: “Wij staan met lege handen. De beschermde status van de wolf ligt Europees vast. Ook ik maak me zorgen, maar kan niet ingrijpen.”
De gemeente is niet bevoegd gezag voor de wolf – dat is de provincie – en kan slechts waarschuwen en registreren. Daarom stuurde Putten op 21 juli een brandbrief aan de provincie Gelderland.
Daarin vraagt het college om actie, overleg en maatregelen, “om niet langer toe te kijken tot het fout gaat.” De provincie sloot zich later aan bij de gezamenlijke oproep van de gemeenten.
Regio en Den Haag in beweging
Putten staat niet alleen. Op 18 september volgde een gezamenlijke brief van 22 burgemeesters uit Noord- en Oost-Gelderland aan Den Haag. De toon was ongekend scherp: “De veiligheid van inwoners en dieren mag niet afhankelijk zijn van langdurige procedures of onduidelijke verantwoordelijkheden.”
Ook wezen de gemeenten op de recente EU-beslissing om de wolf te verlagen van ‘strikt beschermd’ naar ‘beschermd’. Dat besluit geeft landen meer ruimte voor beheer en ingrijpen bij gevaar.
Maar in Nederland, zo schrijven de burgemeesters, is die ruimte nog niet vertaald naar uitvoerbaar beleid.
Politiek zonder handelingsperspectief
De lokale politiek maakt zich eveneens zorgen. Raadslid Ellen van Dam (Gemeentebelangen) stelde in september schriftelijke vragen over het handelingsperspectief van de gemeente bij toenemende wolvenactiviteit: “Wat gebeurt er als een wolf agressief gedrag vertoont?” en “Wie grijpt in als er een mens wordt aangevallen?”
Het antwoord van het college was ronduit ongemakkelijk: er is geen risicoanalyse, geen handelingsprotocol en geen samenwerking met politie of veiligheidsregio.
Oftewel: Putten kan niet, en mag niet, meer doen dan waarschuwen.
Vrijheid aan de lijn
De situatie zet druk op de identiteit van Putten: een dorp dat leeft van het buitenleven, van recreatie en rust. Maar steeds vaker overheerst onrust.
- Hondenbezitters mijden het bos.
- Ouders blijven met hun kinderen dichter bij huis.
- Menners verleggen hun routes.
“We willen niet wachten tot het misgaat met een kind,” zegt een bewoner die bij Koudhoorn meerdere welpen zag. “Het voelt niet meer veilig.”
De bordjes met de simpele tekst “Wees alert op wolven” zijn dus meer dan een waarschuwing.
Ze markeren het moment waarop vrijheid plaatsmaakt voor voorzichtigheid – en waarop Putten stilletjes van losloopgebied naar aanlijnrealiteit is gegaan.
Een dorp in afwachting
Zolang de landelijke politiek niet kiest, blijft Putten in een grijs gebied. Voorstanders zien in de wolf een symbool van natuurherstel. Tegenstanders ervaren hem als bedreiging voor veiligheid en welzijn.
Maar beide kampen delen één gevoel: de situatie is uit balans. De gemeente kan weinig meer doen dan blijven waarschuwen.
En dus luidt de boodschap voor nu: alert blijven, honden aanlijnen, incidenten melden.
Tot er duidelijkheid komt uit Den Haag, geldt in Putten maar één regel: “Wees alert.”
Voorbeeld: wat betekenen de borden precies?
De borden “Wees alert op wolven en houd honden aangelijnd” zijn geen juridisch gebod.
Ze zijn bedoeld als veiligheidsadvies, niet als sanctie.
Er wordt niet gehandhaafd, maar inwoners worden wel dringend opgeroepen hun honden aan te lijnen – uit voorzorg, niet uit plicht.
De officiële losloopstatus van het gebied is daarmee formeel niet gewijzigd, al ervaren veel bewoners dat in de praktijk wel zo.
Bronnen:
Gemeente Putten – brieven van 15 april, 21 juli en 15 oktober 2025
Elsevier Weekblad, “In Zweden doen ze het wél” – geschreven door Mieke Heijting, 25 oktober 2025
De Stentor, “Dit is waarom de wolf niet doet wat experts voorspellen”
