PUTTEN – Nederland heeft Goede Tijden, Slechte Tijden. Putten heeft de rondweg. Over een zuidelijke rondweg wordt al sinds minstens 1972 gesproken en ruim een halve eeuw later krijgt de soap een nieuwe aflevering. Een politieke draai in Arnhem zorgt voor nieuwe onzekerheid: de provincie houdt vast aan de bescherming van oude bosgroeiplaatsen langs de geplande route bij Huinen.
Een weg ligt er nog niet. Plannen, onderzoeken en politieke discussies zijn er volop. Ruim een halve eeuw na het begin van de rondwegdiscussie volgt opnieuw een aflevering. Ditmaal speelt die zich af in het provinciehuis.
De geplande zuidelijke ontsluitingsweg moet de Nijkerkerstraat verbinden met de Voorthuizerstraat. Maar langs de gekozen route bij Huinen spelen oude bosgroeiplaatsen een rol. Juist over de bescherming van die plekken nam de provincie woensdag 23 september een belangrijk besluit.
Soepelere regels van tafel
Het provinciebestuur wilde de bescherming van oude bosgroeiplaatsen buiten Natura 2000 en het Gelders Natuurnetwerk verminderen. Daardoor zou meer ruimte ontstaan voor bijvoorbeeld woningbouw en wegen.
Die versoepeling komt er niet. Een voorstel om de wijzigingen te schrappen kreeg in Provinciale Staten 41 stemmen voor en 11 tegen. De bestaande bescherming blijft daarmee overeind.
Voor de Puttense rondweg valt dus een mogelijke versoepeling weg. Hoe groot de gevolgen voor de geplande route zijn, is nog niet duidelijk.
Meer dan een paar bomen
Een oude bosgroeiplaats is een plek waar al heel lang bos aanwezig is. De waarde zit niet alleen in de bomen die er vandaag staan, maar ook in de grond eronder.
GroenLinks wees tijdens het debat op het bodemleven en de schimmelnetwerken die zich gedurende vele generaties hebben ontwikkeld. Dat herstel je volgens de partij niet door ergens anders nieuwe bomen te planten.
D66 waarschuwde voor het verdwijnen van waardevolle bosjes, houtwallen en bomenrijen. Die bieden ruimte aan planten en dieren, helpen water vast te houden en horen bij het landschap.
Samen met Volt, Partij voor de Dieren, GroenLinks, PvdA en Groep Claassen diende D66 het voorstel in om de versoepeling tegen te houden.
Ook kritiek buiten de groene partijen
Ook JA21 vond de voorgestelde regels te ruim. Volgens de partij had het provinciebestuur niet duidelijk gemaakt waarom verdere versoepeling nodig was.
De SGP zag aanvankelijk juist voordelen. Buiten de beschermde natuurgebieden moest volgens die partij ruimte blijven om ook andere belangen mee te wegen, zoals woningbouw en wegenbouw.
Maar later op de dag veranderde de politieke situatie.
Stikstof zorgt voor draai
De discussie over bosgronden raakte verbonden met het debat over stikstof. Verschillende partijen vonden het moeilijk uit te leggen dat de provincie maatregelen zou nemen om natuur te herstellen, maar tegelijk andere natuur minder zou beschermen.
Bij de stemming maakte de VVD de politieke afweging duidelijk. Volgens de partij moesten VVD, CDA, ChristenUnie en SGP steun bij andere partijen zoeken voor de stikstofaanpak, omdat de BBB daarvoor onvoldoende steun leverde. Daarom steunden zij ook het voorstel om de bescherming van oude bosgroeiplaatsen te behouden.
Zo verdween de versoepeling alsnog van tafel.
Is de rondweg nu van de baan?
Dat staat niet vast. De rondweg van Putten werd tijdens deze vergadering niet bij naam genoemd. Er is ook geen afzonderlijk besluit genomen om de aanleg tegen te houden.
JA21 wees er tijdens het debat bovendien op dat de bestaande regels volgens de partij al mogelijkheden bieden als er een zwaarwegend maatschappelijk belang is, zoals verkeersveiligheid. Of de Puttense rondweg daarvoor in aanmerking komt, blijkt niet uit de vergadering.
De gemeente liet eerder al onderzoek doen naar oude bosgroeiplaatsen. Het onderwerp is dus bekend. Maar op soepelere provinciale regels kan Putten nu niet rekenen.
Daarmee blijft de belangrijkste vraag open: kan de weg langs de gekozen route worden aangelegd met behoud van de bescherming?
Asterix en Obelix
Het begint iets weg te krijgen van het dorpje van Asterix en Obelix. Alleen is niet zo eenvoudig aan te wijzen wie hier de Galliërs zijn.
Zijn het de bewoners van Huinen, die al jarenlang opkomen voor hun leefomgeving? Zijn het de houtwallen, oude bosgrond en dassen die telkens opnieuw een plek krijgen in de discussie? Of is het juist de Puttense samenleving die al meer dan een halve eeuw probeert een oplossing te vinden voor verkeer dat door en langs het dorp moet?
Voorstanders wijzen daarbij graag naar Voorthuizen, waar de rondweg inmiddels onderdeel is geworden van de verkeersstructuur rond het dorp. Ook in Putten leeft al jarenlang de gedachte dat verkeer beter om het dorp heen kan worden geleid. Tegelijk blijkt telkens weer hoe lastig het is om een route te vinden die verkeersproblemen oplost zonder elders nieuwe problemen te veroorzaken.
Door de jaren heen kwamen daarom verschillende routes en plannen voorbij. Daarbij ging het over veel meer dan bomen alleen: dassenburchten, boerenland, geluid bij woningen, wandelpaden, verkeersveiligheid, bereikbaarheid en de vrees dat Huinen in tweeën wordt gedeeld.
Misschien is dát wel de echte strijd die Putten al die jaren voert: niet voor of tegen een rondweg, maar voor een oplossing die uiteindelijk ook echt werkt.
