PUTTEN – VVD Putten wil snel duidelijkheid over wat de Aanpak Veluwe en nieuwe stikstofregels betekenen voor boeren in Putten. Raadslid Hedi Wassink en commissieraadslid Henk van den Bor hebben daarom zestien schriftelijke vragen gesteld aan het college. Vooral uitbreiding, bedrijfsopvolging, vergunningen en de toekomst van agrarische familiebedrijven staan centraal.
Hoeveel Puttense boeren worden geraakt?
De directe aanleiding is de Aanpak Veluwe. Putten ondertekende op 17 juni samen met andere overheden de samenwerkingsovereenkomst en het eerste uitvoeringsplan. Voor de eerste fase stelt het Rijk 300 miljoen euro beschikbaar voor onder meer natuurherstel, water en bodem en het verminderen van stikstofuitstoot.
Tegelijk werkt Gelderland met stikstofreductiegebieden rond kwetsbare natuur. Rond delen van de Veluwe gaat het om zones tot 500 meter. De provincie zegt daarmee stikstofuitstoot te willen verminderen en vergunningverlening weer mogelijk te maken.
De VVD wil eerst precies weten hoeveel Puttense boeren hierdoor geraakt worden. De partij vraagt hoeveel kalverhouders, melkvee- en geitenbedrijven, varkenshouders, pluimveebedrijven en andere agrarische bedrijven geheel of gedeeltelijk in zo’n zone liggen. Ook bedrijven waarvan alleen landbouwgrond binnen zo’n gebied valt, moeten volgens de VVD in beeld komen.
Daarna volgt de belangrijkste vraag voor ondernemers: wat mag straks nog? De VVD wil van het college weten wat de regels betekenen voor uitbreiding van een bedrijf, het vernieuwen van stallen, verkoop of overname van een bedrijf en het doorgeven van de boerderij aan een zoon of dochter.
Ook vraagt de partij hoeveel PAS-melders Putten nog heeft, hoeveel daarvan inmiddels een oplossing hebben en of de overige bedrijven voor eind februari 2028 gelegaliseerd kunnen worden.
Geld, hulp en onzekerheid over de toekomst
De VVD wil ook weten welke hulp Puttense boeren daadwerkelijk kunnen krijgen. Zo vraagt de partij welk deel van de beschikbare 300 miljoen euro uiteindelijk bij bedrijven in Putten terecht kan komen. Daarbij gaat het om ondernemers die willen verduurzamen, vernieuwen, minder intensief willen boeren, verplaatsen of vrijwillig stoppen.
Volgens de VVD melden agrarische ondernemers zich bij raads- en commissieleden omdat zij niet weten waar ze aan toe zijn. De partij vraagt daarom of de gemeente een vast aanspreekpunt kan bieden en boeren kan helpen met aanvragen, onafhankelijke begeleiding en juridische vragen.
Ook wil de VVD weten wat er is gebeurd met de signalen van ruim honderd boeren die eerder bijeenkwamen in De Aker. Welke afspraken zijn daaruit gekomen en hoe worden boeren voortaan betrokken bij verdere plannen? De partij vraagt het college daarbij rechtstreeks of de zorgen over voortbestaan en bedrijfsopvolging tot nu toe serieus genoeg zijn genomen.
Daarnaast wil de VVD weten welke koers Putten zelf kiest. Het college ondertekende eerder wel de samenwerkingsovereenkomst en het eerste uitvoeringsplan, maar niet het bijbehorende protocol. De partij vraagt wanneer opnieuw wordt besloten over deelname en wil dat de gemeenteraad vóór belangrijke vervolgbesluiten zijn mening kan geven.
VVD zet vraagtekens bij manier van rekenen
Een belangrijk deel van de zestien vragen gaat over de manier waarop stikstof wordt berekend. De VVD verwijst daarbij naar het Adviescollege Meten en Berekenen Stikstof. Dat adviescollege wees eerder op onzekerheden bij zeer kleine berekende hoeveelheden stikstof op projectniveau en sprak daarbij over ‘schijnzekerheid’.
De VVD wil daarom weten of Putten zich inzet voor snellere invoering van een zogenoemde rekenkundige ondergrens. Ook vraagt de partij of de gemeente kan toezeggen niet méér eisen aan boeren te stellen dan wettelijk verplicht is.
Verder plaatst de VVD vraagtekens bij een algemene zone van maximaal 500 meter rond natuur. Volgens de partij zegt afstand alleen niet genoeg. Ook zaken als windrichting, de hoogte waarop uitstoot vrijkomt, het gebruikte stalsysteem, de grootte van een bedrijf en de ligging van bos zouden een rol spelen. De VVD vraagt het college daarom of bedrijven niet beter afzonderlijk beoordeeld kunnen worden in plaats van alleen op hun afstand tot de natuur.
Tot slot vraagt de partij het college uit te spreken dat het stoppen van agrarische bedrijven alleen vrijwillig moet gebeuren. De VVD wil daarbij weten of een boer die door een stapeling van regels economisch niet meer verder kan, volgens het college in de praktijk alsnog gedwongen wordt te stoppen.
De partij vraagt het college de zestien vragen te beantwoorden voordat een besluit wordt genomen over het protocol of een definitief uitvoeringsplan voor de Aanpak Veluwe.
De vragen zijn opgesteld door commissieraadslid Henk van den Bor en ingediend door VVD-raadslid Hedi Wassink.
De 16 vragen van VVD Putten
- Hoeveel agrarische bedrijven in Putten liggen geheel of gedeeltelijk binnen de stikstofzones van maximaal 500 meter rond de Veluwe? De VVD wil ook weten om welke soorten bedrijven het gaat en hoeveel bedrijven buiten de zone liggen, maar wel grond binnen die zone hebben.
- Welke regels gaan vanaf oktober voor deze bedrijven gelden? Wat betekenen die voor uitbreiding, modernisering, verkoop, overname en bedrijfsopvolging binnen de familie?
- Hoeveel PAS-melders zijn er in Putten, hoeveel zijn inmiddels gelegaliseerd en hoeveel kunnen volgens het college vóór eind februari 2028 alsnog worden gelegaliseerd?
- Hoeveel financiële steun hebben Puttense boeren nodig voor verduurzaming, innovatie, extensivering, verplaatsing of vrijwillig stoppen? En welk deel van de 300 miljoen euro uit de eerste fase van de Aanpak Veluwe kan naar Putten gaan?
- Wat is de stand van zaken rond het volledige uitvoeringsplan van de Aanpak Veluwe? Heeft Putten ermee ingestemd, zich onthouden of een voorbehoud gemaakt?
- Wanneer volgt het nieuwe beslismoment over verdere deelname aan de Aanpak Veluwe? En krijgt de gemeenteraad vooraf de kans om wensen en bedenkingen mee te geven?
- Welke praktische hulp biedt de gemeente nu aan boeren? Denk aan een vast aanspreekpunt, onafhankelijke begeleiding, hulp bij aanvragen en juridische ondersteuning.
- Zet Putten zich via Regio Foodvalley en de provincie in voor een snellere invoering van de rekenkundige ondergrens voor stikstof?
- Welke afspraken heeft het college gemaakt na de bijeenkomst met ruim honderd boeren in De Aker? En hoe worden agrariërs voortaan betrokken bij de verdere plannen?
- Vindt het college dat de zorgen van Puttense boeren over hun toekomst en bedrijfsopvolging tot nu toe serieus genoeg zijn genomen? En wat gaat het college doen voor ondernemers die nog steeds niet weten waar ze aan toe zijn?
- Wil Putten een voortrekkersrol spelen binnen de Aanpak Veluwe? En wil het college samen met boeren voorstellen doen voor uitvoerbare stikstofmaatregelen en toekomstperspectief voor familiebedrijven?
- Erkent het college dat de stikstofbijdrage van één individueel bedrijf op een natuurgebied niet rechtstreeks in het veld meetbaar is? En hoe kijkt het college naar de kritiek op de huidige rekenwijze?
- Is het college bereid om in Putten geen strengere stikstofeisen te stellen dan wettelijk verplicht en zich in te zetten voor een snellere invoering van de rekenkundige ondergrens?
- Erkent het college dat stikstofbelasting niet alleen afhangt van afstand tot natuur, maar ook van bijvoorbeeld windrichting, stalsysteem, bedrijfsomvang en ligging? En wil Putten daarom pleiten voor beoordeling per bedrijf in plaats van alleen op afstand?
- Vindt het college dat stoppen met een agrarisch bedrijf alleen vrijwillig mag gebeuren? En erkent het college dat een ondernemer feitelijk toch gedwongen kan stoppen als een stapeling van regels het bedrijf economisch onmogelijk maakt?
- Hoe zorgt het college ervoor dat zorgen van boeren ook via andere kanalen worden meegenomen, nu een recent gestopt commissielid van een coalitiepartij volgens boeren werd gewaardeerd om haar kennis en betrokkenheid?
