PUTTEN – Inwoners met mentale problemen moeten in de regio Noord-Veluwe en Zeewolde eerder en dichter bij huis ondersteuning kunnen krijgen. De gemeente Putten werkt mee aan de verdere uitvoering van GEM, een nieuwe aanpak die moet voorkomen dat mensen te snel of onnodig in de vastgelopen ggz terechtkomen.
Hulp dichter bij inwoners
GEM staat voor Ecosysteem Mentale Gezondheid. Het idee daarachter is dat mentale kwetsbaarheid niet altijd direct een medisch probleem is dat alleen binnen de geestelijke gezondheidszorg moet worden opgelost. Soms spelen ook eenzaamheid, schulden, werkdruk, verlies, gezinssituaties of andere problemen mee. Dan kan hulp via de huisarts, welzijn, gemeente of het sociaal domein soms eerder en passender zijn.
De regio Noord-Veluwe en Zeewolde werkt al sinds 2022 aan deze aanpak. Naast Putten doen ook Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek en Zeewolde mee. Verder zijn GGZ Centraal en Medicamus, de organisatie van huisartsen in de regio, betrokken. Het transformatieplan voor de regio is inmiddels goedgekeurd door zorgverzekeraar Zilveren Kruis. Daarmee kan de praktische uitvoering verder worden geregeld.
Ggz zit al langer onder druk
De geestelijke gezondheidszorg staat al jaren onder druk. Wachttijden, personeelstekort en een groeiende vraag naar hulp zorgen ervoor dat mensen soms lang moeten wachten. Met GEM wil de regio de ondersteuning anders organiseren. Niet door de ggz te vervangen, maar door beter te kijken welke hulp iemand nodig heeft en waar die het beste gegeven kan worden.
Voor Puttenaren kan dat betekenen dat er eerder wordt gekeken naar ondersteuning in de eigen omgeving. Denk aan hulp via de huisarts, begeleiding vanuit het sociaal domein, welzijnswerk of andere vormen van steun. Pas als specialistische ggz nodig is, blijft die route natuurlijk bestaan.
De aanpak moet vooral voorkomen dat inwoners verdwalen tussen loketten. Mentale problemen raken vaak meerdere delen van iemands leven. Dan helpt het niet als zorg, gemeente en huisarts langs elkaar heen werken.
Harderwijk krijgt centrale rol
Voor de uitvoering krijgt de gemeente Harderwijk een centrale rol. Harderwijk wordt aangewezen als contractpartij en financieel loket voor de regio. Dat betekent dat Harderwijk namens de deelnemende gemeenten de afspraken met de zorgverzekeraar en het Rijk regelt.
Putten wordt in deze constructie deelnemer, maar geen directe contractpartij. Dat klinkt technisch, maar het moet vooral voorkomen dat iedere gemeente apart contracten moet sluiten en apart verantwoording moet afleggen. Door één gemeente de regierol te geven, moet de uitvoering minder versnipperd worden.
De gemeente Putten stemt daarom in met een samenwerkingsovereenkomst met Harderwijk. Daarmee worden afspraken over verantwoordelijkheden, geldstromen en risico’s vastgelegd.
Geld voor uitvoering
De kosten van de uitvoering worden betaald uit transformatiemiddelen. Die middelen zijn bedoeld om de zorg anders en toekomstbestendiger te organiseren. Tijdens de transformatieperiode van 2023 tot en met 2027 worden de kosten uit deze middelen gedekt.
Daarnaast hebben de regiogemeenten afgesproken om voor de periode 2025 tot en met 2029 jaarlijks 500.000 euro te reserveren voor GEM in de regionale begroting voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. Dat geld staat bij de gemeente Harderwijk.
Er is ook rekening gehouden met mogelijke tegenvallers. Voor onvoorziene kosten kan maximaal 1 miljoen euro worden ingezet uit regionale middelen. Vanaf 2028 is nog onzeker hoe de financiering verder loopt, omdat de huidige middelen dan wegvallen. Mogelijk komt er landelijk vervolgbeleid via nieuwe zorg- en welzijnsafspraken.
Geen snelle belofte
De nieuwe aanpak betekent niet dat de wachtlijsten in de ggz morgen verdwenen zijn. Het gaat om een verandering die stap voor stap wordt opgebouwd. De regio wil leren tijdens de uitvoering en de hulp steeds beter laten aansluiten op wat inwoners nodig hebben.
Voor Putten is de kern duidelijk: mentale hulp moet minder versnipperd worden en inwoners moeten eerder passende ondersteuning kunnen krijgen. Niet altijd meteen via de ggz, maar wel via een route waarin huisarts, gemeente, welzijn en specialistische zorg beter samenwerken.
